Subscribirme

Tus temas…

 

September 2010
M T W T F S S
« Jun    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

14. Nor-Nori-Nork (orainaldia)

Gai honetan, azken (último) aditz laguntzailea ikusiko dugu, aditz hau NOR-NORI-NORK da (quien/que — a quien — quien(sujeto de la oración) ). Lehen idatziko dugu, eta gero (y después) adibideak irakurriko ditugu (leeremos). Aquí hay un “objeto directo” (nor), un “a quien” (nori), y un “quien” (nork, el sujeto de la frase). Si el objeto directo es plural valdrá con añadir -ZKI, como en el NOR-NORI, ya visto.

 

                                    NOR-NORI-NORK
        NORI

NORK

NIRI ZURI HARI GURI ZUEI HAIEI
NIK —- di(zki)zut di(zki)ot ——- di(zki)zuet di(zki)et   
ZUK di(zki)dazu —— di(zki)ozu di(zki)guzu  ——- di(zki)ezu
HARK di(zki)t di(zki)zu di(zki)o di(zki)gu di(zki)zue di(zki)e      
GUK —- di(zki)zugu di(zki)ogu —— di(zki)zuegu di(zki)egu
ZUEK di(zki)dazue —— di(zki)ozue di(zki)guzue —— di(zki)ezue
HAIEK di(zki)date di(zki)zute di(zki)ote di(zki)gute di(zki)zuete di(zki)ete

 

No exite posibilidad de unir nik-niri (no tiene sentido, ya que yo a mi no me puedo dar nada), lo mismo con zuk-zuri,  nik-guri, zuk-zuei, guk-niri, zuek-zuri, guk-guri, y zuek-zuei.

Nos fijamos en los aspectos comunes entre miembros de una misma fila, y una misma columna. Vemos como caso particular, que NIRI, con HARK acaba en -t, y en el resto, al añadir otras terminaciones, pasa a ser -DA-. La tabla resumen sería:

  

  ZER/NOR NORI NORK
ni

zu

hura

gu

zuek

haiek

 

 

DI (ZKI)

T/DA

ZU

O

GU

ZUE

E

T

ZU

GU

ZUE

TE

 

Adibideak:

 

EUSKARA CASTELLANO
-Zer ematen didazu? -¿Qué me das?
-nik zuri liburua ematen dizut -Yo a tí te doy el libro.
-nik zuri liburuaK ematen diZKIzut -Yo a tí te doy loS libroS.
-nik zuri ez dizut ezer ematen -yo a tí no te doy nada
haiek niri orria eman didate ellos a mí me han dado la hoja
haiek niri orria ematen didate ellos a mí me dan la hoja
haiek niri orria emango didate ellos a mí me darán la hoja
haiek niri orriak emango dizkidate ellos a mí me darán las hojas
nik txanpona ekarri dut yo he traido la moneda
nik zuri txanpona ekarri dizut yo a tí te he traido la moneda
mutilak lorea eraman du El chico ha llevado la flor
mutilak neskari lorea eraman dio El chico a la chica le ha llevado la flor
ni igo naiz yo he subido
niri bola igo zait a mí se me ha subido la bola
nik poltsa igo dut yo he subido la bolsa
nik zuri poltsa igo dizut yo a tí te he subido la bolsa

 

Ariketa:

 

zuek niri zapia (pañuelo) emango didazue

 

zuek niri zapiak emango dizkidazue

 

guk haiei pilota botatzen (bota=tirar) diegu

 

zuek Lorenari ipuina (ipuin=cuento) eramaten diozue


Si te gusta este artículo, ayudanos a difundir la cultura vasca compartiéndolo con alguno de los siguientes botones en tu Facebook, MySpace, Twitter...

  • Facebook
  • MySpace
  • Twitter
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • del.icio.us
  • Diigo
  • MSN Reporter
  • E-mail this story to a friend!
  • Print this article!
  • RSS
  • LinkedIn
  • Live
  • Technorati
  • Yahoo! Bookmarks