Subscribirme

Tus temas…

 

September 2010
M T W T F S S
« Jun    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

33. Izan, Ukan, Nor-Nori-Nork aginteran (en imperativo)

Oraingo atalean “agintera” (agintera=imperativo) ikasiko dugu.

Para verbos sin objeto directo (IZAN) usamos:

 

zu ADITZA+ zaitez
zuek ADITZA + zaitezte

 

Para verbos con objeto directo (UKAN);

 

NORK SING PLUR
zuk

zuek

ADITZA + ezazu

ADITZA + ezazue

ADITZA + itzazu

ADITZA + irzazue

 

Para el NOR-NORI-NORK;

 

NORK NIRI HARI GURI HAIEI
ZUK

 

-idazu -iozu -iguzu -iezu
-izkidazu -izkiozu -izkiguzu -izkiezu
ZUEK

 

-idazue -iozue -iguzue -iezue
-izkidazue -izkiozue -izkiguzue -izkiezue

 

Taula ondokoa izan daiteke;

 

  (PLUR)SING NORI NORK (zuk / zuek)
niri  

-(IZK)I

 

da  

zu

zue

hari o
guri gu
haiei e       

 

Adibideak;

 

EUSKARA CASTELLANO
Eskolara joan zaitez! ¡vete a la escuela!
Eskolara joan zaitezte! ¡iros a la escuela!
etorri zaitez! ¡ven!
etorri! ¡ven!/¡venid!
ekar ezazu liburua trae el libro
ekar itzazu liburuak trae los libros
ekar ezazue liburua traed el libro
ekar idazu liburua traeme el libro
ekar izkadazu liburuak traeme los libros
eraman iozu bere tabakoa llevalé su tabaco
eraman iozue bere tabakoa llevadle su tabaco (vosotr@s a él/ella)
eraman iezue haien tabakoa llevadle su tabaco  (vosotr@s a ell@s)
eraman izkiezue haien gauzak llevadles sus cosas (vosotr@s a ell@s)
eman iezu pilota dales la pelota
ema iezu pilota dales la pelota

 

Cuando el verbo acaba en -i, se puede quitar la -i o no quitarla, indiferentemente. Por ejemplo EKARRI -> EKAR (ekarri=traer), IKUSI -> IKUS (ver). Lo mismo con los verbos que acaban en

-n, por ejemplo, EMAN -> EMA cuando el imperativo es NOR-NORI- NORK

 

Beno, ikusi dugunez, agintera egiteko modu bat baino gehiago daude (bueno, como hemos visto, hay más de un modo para hacer el imperativo). Modu hauek ondokoak dira;

 

EUSKARA CASTELLANO
joan! vete! / iros!
joan zaitez! vete!
ekarri liburua! trae/traed  (me/le/nos/les) el libro!
ekarri ezazu liburua! trae el libro!
ekarri liburuak! trae/traed (me/le/nos/les) los libros!
ekarri itzazu liburuak! trae los libros!
ekarri idazu liburua! traeme el libro
ekarri izkidazu liburuak! traeme los libros

 

Cuando nos preguntan ZER después de haber dicho algo en imperativo, ponemos al verbo el atzizki -teko/-tzeko, y no añadimos nada.

 

 Adibideak:

 

EUSKARA CASTELLANO
-ekarri liburua! -trae el libro
-zer? -qué?
-liburua ekartzeko!. -Que traigas el libro!
-ema idazu liburu hori! -¡dame ese libro!
-zer? -¿qué?
-liburu hori ekartzeko! -¡que traigas ese libro!

 

Agintera, ikusi dugu, baina gauza bat mesedez (mesedez=por favor) eskatzeko (eskatu=pedir), geroaldia (tiempo en futuro) erabiliko dugu;

 

EUSKARA CASTELLANO
ekarriko didazu, mesedez, liburua? me traes, por favor, el libro?(aunque  ”me traeras” es futuro en castellano, se traduce como presente)
ekarriko duzu, mesedez, liburua? traes, por favor, el libro?
esango didazu, mesedez, zure izena? me dices, por favor, tu nombre?

 

Ariketa:

 

-eraman ezazu jaka!

-zer?

-jaka eramateko!

 

-emango didazu mesedez zure telefonoa?

-zer?

-ea zure telefonoa emango didazun

 

-Ekar itzazue diskoak.

 

-emaiezue haien pilota

 

-emaizkiezue haien pilotak


Si te gusta este artículo, ayudanos a difundir la cultura vasca compartiéndolo con alguno de los siguientes botones en tu Facebook, MySpace, Twitter...

  • Facebook
  • MySpace
  • Twitter
  • Digg
  • Google Bookmarks
  • del.icio.us
  • Diigo
  • MSN Reporter
  • E-mail this story to a friend!
  • Print this article!
  • RSS
  • LinkedIn
  • Live
  • Technorati
  • Yahoo! Bookmarks